meten

Waarom zorg zo lastig te meten is (korte samenvatting)

Ongepubliceerd onderzoek over meten.

Ik ben een (onder) zoekertje en twee jaar geleden kreeg ik de gelegenheid allerlei mensen te interviewen over de (on)meetbaarheid van zorg. Het leverde prachtige informatie op die ik graag wil delen. Ik heb geprobeerd er een publicatie van te maken bij een tijdschrift of uitgever, maar dat lukte niet. Het is weerbarstige materie. Daarom eerst eens op deze blog.

Door het steeds opnieuw samen te vatten en op te schrijven wordt het hopelijk scherper. Bovendien vind ik dat het vooral verteld moet worden.

Eerst een korte samenvatting van de resultaten.

KORTE RESULTATEN

De knelpunten rond het meten in de zorg (gechargeerd) samengevat

De echte wetenschapsoptimisten zijn ervan overtuigd dat we de waarde van zorg steeds beter kunnen meten. We kunnen steeds meer en beter data koppelen, beter corrigeren en met meer factoren rekening houden. Een universele maat om alle soorten zorg te vergelijken is binnenkort mogelijk. Oké de overheid en het publiek begrijpt nog niet genoeg van statistiek, maar daar moeten we gewoon beter over communiceren en mensen hierin opvoeden. De overheid moet natuurlijk wel ook transparant zijn over besluitvorming en het doel van allerlei maten, anders verpest dit de informatie.

Daarnaast is er een groep die vooral argumenteert dat meten het zorgproces teveel verstoord. De maten gaan bovendien niet over de praktijk, met name omdat ze er onvoldoende rekening mee houden dat iedere zorgpraktijk anders is. Bovendien zijn binnen het zorgproces de belangrijkste handelingen niet in maat en getal uit te drukken. Luisteren en compassie is ook zorg. Iedere interventie (zorg-interactie) is uniek.

Soorten kritiek in assen

Door de citaten diverse malen te bekijken, labelen en hergroeperen ontstonden er verschillende assen (dimensies) waarin de geïnterviewden problemen en oplossingen zagen. Enigszins in extremen uitgedrukt zou je kunnen zeggen dat er allereerst verschillende zienswijzen zijn over de ‘principiële (on)meetbaarheid’ van de zorg. Sommigen geloven dat we door hier genoeg in te investeren tot een universele maat voor de zorg kunnen komen, andere benadrukken vooral dat zorg te complex (of juist intiem) is om (alleen) in maat en getal te vangen.

De tweede belangrijke tegenstelling in het debat is het effect van meten op het proces. Beleidsmakers zijn geneigd te denken dat meten het proces niet beïnvloedt en dat maten met verschillende doelen door elkaar heen gebruikt kunnen worden of verwisseld. Aan de andere kant, op de werkvloer wordt soms gezegd dat meten het zorgproces verstoord. Meten kan afleiden van ‘echte zorg’ en wat echt moet gebeuren bij deze patiënt, op dit moment. Deze as noem ik ‘kijken verandert de werkelijkheid‘. Deze as heeft een praktijk en een beleidskant.

Tenslotte is er in het debat een as over misverstanden en beperkingen van (zorg-) statistiek. Hiermee bedoel ik enerzijds het argument van diverse groepen zorgverleners dat hun praktijk (afdeling, ziekenhuis) te klein is om (landelijke) gegevens te extrapoleren. De meeste (statistische) correcties lossen dit probleem niet afdoende op (volgens hen, en daar hebben ze vaak gelijk in). Aan de andere kant van deze as zit kritiek rond de non-informatie (en schijnzekerheid) van ranglijstjes, total body scans en boulevard-epidemiologie. Niemand heeft er wat aan, maar de media en adverteerders zijn er gek op.

methode

Ik heb met minstens 13 mensen die hun sporen hebben verdiend rond de meetbaarheid van zorg ruim een uur gesproken. Bij doorvragen had iedereen best wel begrip voor de zienswijze en kritieken van andere partijen, maar er is ook veel onbegrip en frustratie. Ze spraken allemaal op persoonlijke titel en kenden veel verhalen van collega’s. Ik heb veel informatie verzameld en ben gestopt met het benaderen van nieuwe mensen toen ik het gevoel kreeg vooral dezelfde argumenten terug te krijgen. Meten in de zorg was duidelijk voor iedereen een belangrijk onderwerp.

Voor mij persoonlijk is het belangrijk dat meten vooral gebeurt op een manier waarop de patiënt er beter van wordt. Door het meten van overbodige dingen of op een onzinnige manier verspillen we energie. Door polarisatie over meten (of in de communicatie) schieten we niet genoeg op. Daar zou ik graag wat aan doen.

Ik ben begonnen met een verzameling citaten en teksten die ik uit alle aantekeningen heb gehaald. Deze heb ik op diverse manieren bekeken.

Ik probeerde per citaat onder andere het volgende uit: (welke pijn heeft de geïnterviewde met name last van?) Waarom willen mensen dat de dingen anders zullen gaan in de toekomst? Hoe groter de pijn hoe groter de motivatie (inzet, investering) tot veranderen. Daarom probeerde ik dit element te benoemen in ieder tekstfragment. Daarna heb ik geprobeerd de kritiek op de huidige maten/ benchmarks etc te classificeren. Hiervoor heb ik alle citaten gegroepeerd in een tabel met hoofdgroepen, toelichtingen per groep en dan de citaten die daarbij passen. (een soort ‘grounded theory’ methode)

on-meetbaarheid van zorg

vervolg

Deze indelingen ga ik (opnieuw) voorleggen aan meer experts/ meetdeskundigen. Ik zou graag meer citaten verzamelen en kijken of er dan nog andere dingen zijn die ik over het hoofd heb gezien.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s